Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

 

Türkan ÖZTEN

ANASAYFA

LİNKLER

EĞİTİM NOTLARI

(Ebe Türkan ÖZTEN)

GEBE MUAYENE USULLERİ

-GEBE BAKIMI. GEBENİN MUAYENELERİ.

Gebenin Gözle muayenesi:

-Göz konjunktivaları,ağız mukozaları soluk mu?

-Fazla şişman yada zayıf mı?

-Meme başlarında çatlak yada içe dönüklük var mı?

-Karında, yada vücudun herhangi bir yerinde ameliyat izi var mı?

-Bacaklarda yada vulva da varis var mı?

-Vücudunda ,özellikle kalça kemiklerini ve eklemlerini ilgilendiren bir sakatlığı var mı?

Karın ve Leopold Manevraları:Her dönemde kesinlikle yapılmalıdır.

1.Leopold Manevrası:Fundus yüksekliği değerlendirilir.

2.Leopolt Manevrası:Bebeğin sırtının hangi tarafta olduğu belirlenir.

3.Leopolt Manevrası:Pelvise doğru bebeğin hangi kısmının yerleştiği belirlenir.

4.Leopolt Manevrası:Doğuma yakın dönemde bebeğin pelvise doğru olan kısmının pelvis içine yerleşip yerleşmediği değerlendirilir.

Karın muayenesi sırasında Çocuk Kalp seslerinin fetoskopla dinlenmesi gebeliğin 20.haftasından sonraki tüm izlemler de özenle yapılmalıdır. Ç.K.S en rahat olarak bebeğin sırtının olduğu yerden ,sırtı belirlenemeyen daha küçük gebeliklerde ise göbek üstünden duyulabilir.ÇKS ‘nin varlığı kadar sayısı da önemlidir.ÇKS dakikada120-160 arası vuruş normal değerdir.120’nin altına düşer veya 160’şın üzerine çıkarsa atımlar düzensizse bebek tehlikede demektir. Fetüsün hareketleri son 10 haftada dikkatle izlenmelidir.Gebeliğin çoğunda 1-2 saat İçinde fetus 10 kez hareket eder .12 saat içinde 10’dan az fetal hareketin ciddi bir sorunun en erken belirtisi olduğu kabul edilir.Annenin dikkatini hareketlerin sıklığına yönlendirmek için anneye bu bilgi verilmelidir.

Vajinal Muayene:Vajinal tuşe gebeliğin ilk 3 ayında kadının gebe olup olmadığını ,gebeliğin kaç aylık olduğunu saptamak için yapılır.Gebeliğin son aylarında tuşe,kollumun durumunu ,gelen kısmın ne olduğunu ve yüksekliğini saptamak ,pelvisin iç çaplarını ve pubis açısını değerlendirmek için yapılır.Vajinal tuşe gerekmedikçe yapılmamalı,yapılırken steril koşullara özenle uyulmalıdır.

Konjugata Veranın Değerlendirilmesi:Bu pelvisin en önemli çapı olup gebeliğin son aylarında vajinal tuşe yoluyla ölçülür.Bu ölçü en önemli bulgulardandır.Doğru ölçüldüğünde doğumun nasıl olacağı hakkında kesin bilgi verir. -Derin bir tuşe ile ölçülür. -Orta parmak promontoryuma deyiyor ise parmağın pubis kemiğinin alt ucundaki nokta işaretlenir. -Aradaki mesafe mezür ile ölçülür ,bu ölçümden 1,5cm çıkartılarak konjugata bulunur. -Konjugata vera normalde 11-11,5cm’dir. -Normal bir pelviste el parmakları promontoryuma asla ulaşamaz. -Bu ölçümlerden küçük ise ,orta parmak promontoryumu deyiyor ise pelvis dardır,doğum evde olamaz hastanede yapılmalıdır.

Pubis Açısının Değerlendirilmesi:Normalde her iki pubis kemiğinin önde simfizde birleştiği kollar arasındaki açı 90 derecedir.Bu açı 90 dereceden dar yada geniş ise bu pubis dardır .

Ağırlık Artışının Kontrolü: Gebe ilk 3 ayında sadece bir kilo alır.Daha sonra her ay 1,5-2 kilo gram arası alır.Gebe normalden fazla kilo alıyorsa .Hamur işi ,tatlı ,yağlı,tuzlu yememesi ,daha çok sebze, meyve,süt,yumurta gibi yiyecekleri yemesi önerilir.Fazla kilo alan gebe toksemi yönünden değerlendirilip dikkatle izlenmelidir.

Boy Kontrolü: İlk muayenede ölçülerek kaydedilmelidir.Eğer gebe 150cm’den kısa ise doğumda güçlük olasılığı fazladır.Doğum hastanede yapılacak şekilde planlanmalıdır.

Kan Basıncının Normal Olmadığı Durumlarda Yapılacaklar. -Az tuzlu yemesini -istirahat etmesini. -Kan basıncın yükselmesiyle birlikte baş ağrısı ,ödem,gözde sinek uçuşmaları var yada bu yakınmalardan sadece bir tanesi varsa zaman geçirmeden doktora gitmesini, -Düşük ise beslenmesini dikkat etmesi ,istirahat etmesi gereklidir.

Ödem Kontrolü:Aşırı kilo artması ile kendini gösterir.Önce bacaklarda daha sonra ellerde ,yüzde ,karında belirginleşir. Ödemin Nedenleri:

-Şiddetli kansızlık

-Kronik böbrek hastalığı.

-Kronik kalp hastalığı.

-Çoğul gebelik hidroamnios.

-Protein yetmezliği.

-Yorucu iş yapma.

-Gebelik toksemisidir.

Yapılacak Öneriler:Az tuzlu yemesi,istirahat etmesi, Ödemle birlikte yüksek tansiyon,idrarda protein yada diğer bazı yakınmaları varsa bu gebede toksemi başlamıştır.

Varis Kontrolü:Çok doğum yapmış ,yorucu iş ve fazla ayakta kalan gebelerde görülür. Yapılacak Öneriler: -Yorucu iş yapmamasını -Ayaklarını yükselterek istirahat etmesini -Alabilirse ölçüsüne uygun varis çorabı almasını ve usulüne uygun olarak giymesini. Varis olan yerlerde sıcaklık yanma yada ağrı oluyorsa vakit geçirmeden sağlık kuruluşuna gelmesini,bu bir damar tıkanması ve iltihabı olabilir. -Vulvada varis varsa doğum sırasında damarlarda yırtılma olabileceğinden doğumun hastanede yapılmasını sağlamak.

Gebe İzlemelerinde Yapılması Gereken Laboratuar Muayeneleri:

-İdrarda protein aramak ,

-Kanda hemoglobin ölçümü yapmak,

-Anne ve babanın kan grubu Rh faktörü,

-Kanda şeker miktarı,

-Gebenin özelliğine göre gereke bilecek diğer bazı kan kontrolleri özellikle sarılığı olan bebek ,ölü doğum ve ardar da düşük yapanlara ,yada sakat bebek doğuranlara, bu kontrolleri yaptırmalarının gerektiği anlatılmalı.

TETANOZ AŞISI:Tetanoz aşısı gebeyi doğum ve doğum sonu dönemde tetanoz hastalığına karşı korur. Evde kendi kendine,tıbbi yardımdan uzak doğumların yapıldığı ülkemizde özellikle kırsal alanda tetanoz aşısının önemi büyüktür. Gebelikte 2 doz (4. ve 5. aylarda) İkinci dozdan 6 ay sonra 1 doz. Üçüncü aşıdan 1 yıl sonra 1 doz, Dördüncü dozdan 1 yıl sonra 1 doz olmak üzere 5 doz yapıldığında ömür boyu bağışıklık sağlar.

Gebe Aşağıda Belirtilen Konularda Eğitilmelidir:

- Anne adaylarına gebelikte röntgen ışınlarında ve bazı ilaçlar gibi zararlı etkilerden kaçınması.

-Herhangi bir sağlık kuruluşuna gidince gebe olduğunu hatırlatması gerektiği anlatılmalıdır.

-Gebelikte temizlik kurallarını ,banyo, diş bakımı, giyim,göğüs bakımı, seyahat ve dinlenim, gereksinimleri, bağışık lama,doğuma hazırlama, bulantı,kusma,mide yanması,ve gaz yakınması,konstupasyon, kas krampları,sırt ağrısı,kan basıncı,hemoroit,ödem vajinal akıntı,göğüslerde hassasiyet ve sızı konularında bilgi verilmelidir.

GEBE BESLENMESİ:

Gebelikte Özel Beslenmenin Amacı:

-Annenin sağlık durumunu korumak.

-Gebelik süresince kilo alımını,laboratuar sonuçlarını ve kan basıncını normal sınırlarda tutmak.

-Varsa beslenme bozukluğunu düzeltmek,

-Anne karnında bebeğin büyüme gelişmesini sağlıklı sürdürmek,

-Annenin beslenme durumunu geliştirmek,

-Anneye laktasyon döneminde bebeğin gereksinimlerini karşılayacak beslenme düzeni sağlamak.

Gebelikte Yetersiz Beslenmenin Riskleri:

-Konjenital anomaliler,

-Ölü doğum,prematüre,düşük doğum ağırlıklı bebek insidansı,

-Toksemi insidansı, -İnatçı bulantı,kusma,

-Folik asitten yetersiz beslenme sonucu ,makrositik anemi riski artar.

Gebelik Ve Gereken Günlük Besin Maddeleri: Gebe için özel bir diyet söz konusu değildir.Ancak alınması gereken miktarlarda biraz artış vardır.Bu artışlar için yapılacak tavsiyeler mutlaka ailenin ekonomik durumu göz önüne alınarak yapılmalıdır.

Protein:Gebelikte protein gereksinmesi o/o 30 kadar artar.Gebe kalınca protein gereksinmesinin karşılamasını günde yarım kilo süt alarak sağlayabilir.Proteinler büyük ölçüde bitkilerden karşılanıyorsa bitkisel protein kaynakları değişik olmalıdır.Buğday gibi kaynaklara fasulye,mercimek,baklagiller,fındık,ceviz,sebzeler ve mümkün olduğu kadar yumurta,süt,yoğurt,peynir,sakatat et gibi hayvansal proteinler katılmaya çalışılmalıdır.

Demir:Gebelikten dolayı 540mg kadar demire gereksinme vardır.Normal alıma ek olarak gebe kadına günde 20mg kadar demir önerilir. Kalsiyum:Ortalama bebek 30gr kadar kalsiyum depo etmektedir.Buna karşılamak için gebeye normal alıma ek olarak günde 500mg kadar kalsiyum önerilir.

İyot:İyot eksikliği bölgelerinde annenin yeterince iyot alması sağlanmalıdır.(iyotlu tuz kullanması genellikle yeterli olur.)

Flour: Gebeye sulara ekleyerek yada doğrudan flour verilmesi bebeğin çürümeye dayanıklı dişlere sahip olmasını yardımcı olabilir.

Vitaminler:Dengeli ve iyi beslenen bir gebeye ayrıca vitamin vermeye gerek olmadığı söylenebilir.Meyve,sebze,et,süt,tahıl alan bir gebenin ek vitamin alması şart değildir.Gebede en çok folik asit eksikliği görülür .Gebeliğin ikinci yarısında koruyucu olarak bütün gebelere 300-900mikrogram/gün verilmesi öğütlene bilir.

Gebe Kadınlarda Görülen Önemli Beslenme Sorunları: Anemi genellikle kadınların en önemli sağlık sorunudur.Aneminin daha çok demir yetersizliğinden kaynaklandığı dengesiz beslenen gruplarda yaygın olduğu görülmüştür.

Gebelikte demir yetersizliği anemisinin nedenleri çeşitli olabilir.

1-Gebelik dolayısı ile kadının kan hacmine karşı ,

2-Bir kısım kanın barsak parazitleri tarafından emilmesi,

3-Bir kısım demirin bebek için kullanılması sonucu kadının gereksinmesinin artması ,

4-Kadının daha önceden yeteri kadar demir almaması sonucu ,hafif şekilde anemik olması ve artan gereksinme karşısında hastalığın açığa çıkması. Kemiklerin yumuşamasıyla erken çöküntü ,hastalıklara dirençsizlik ,yine yeterli beslenemeyen gebe kadınlarda sık görülür.

Genel Beslenme Öğütleri: Gebelikte hazımsızlık ,şişkinlik,ve yanmalar olabilir,bunlara engellemek için gebe fazla gaz yapıcı besinleri (nohut,fasulye,lahana,vs)az miktarlarda yemeli ,günlük besini sık öğünlere bölmelidir.Yanma fazla olursa yemeklerin üzerine bağırsaktan emilmeyen bir antiasid alabilir.Yemeklerden sonra öne eğilmemeli ,sırt üstü yatmamalı 45 derecede yarı oturur durumda istirahat etmelidir.